Stare leki, baterie i farby: gdzie je oddać, zamiast wrzucać do kosza

Przeterminowane leki oddaje się do pojemników w aptekach albo do punktu selektywnej zbiórki odpadów, baterie do pudełek w sklepach, a resztki farb, rozpuszczalniki i świetlówki do PSZOK lub punktu odpadów niebezpiecznych w Twojej gminie. Żadna z tych rzeczy nie powinna trafić do pojemnika na odpady zmieszane ani do zlewu. Poniżej rozpisujemy, co dokąd zanieść i jak to spakować, żeby w punkcie nikt nie odesłał Cię z kwitkiem.

Czemu szafka z chemią nie może pojechać razem ze śmieciami

Odpady niebezpieczne to te, które po rozbiciu, wylaniu albo spaleniu szkodzą ludziom i środowisku bardziej niż reszta śmieci. Bateria w zgniatarce śmieciarki może się zapalić. Rozpuszczalnik z pękniętej puszki przesiąka przez worek. Leki wypłukane do kanalizacji nie znikają w oczyszczalni bez śladu, część z nich przechodzi dalej do rzek. Dlatego dla tych odpadów gminy organizują osobne drogi i to one decydują, gdzie dokładnie je przyjmą.

W typowym mieszkaniu uzbiera się tego więcej, niż ktokolwiek przypuszcza. Wystarczy otworzyć szafkę pod zlewem, apteczkę w łazience i półkę w piwnicy. Lista poniżej to rzeczy, które przy opróżnianiu lokali spotykamy najczęściej i które powinny dostać osobny worek albo karton.

Zanim karton trafi do auta, postoi zwykle kilka dni w przedpokoju albo na balkonie. Ustaw go wysoko, poza zasięgiem dzieci i zwierząt, i nie stawiaj obok grzejnika ani w pełnym słońcu, bo puszki z rozpuszczalnikiem i aerozole nie lubią ciepła. Leki trzymaj osobno od chemii, w zamkniętej torbie. Brzmi to jak przesada, ale o wypadek z chemią najłatwiej właśnie w trakcie porządków, kiedy wszystko stoi na wierzchu i nikt nie pilnuje, co gdzie leży.

• przeterminowane tabletki, syropy, maści i krople z apteczki
• baterie paluszki, płaskie baterie z zegarków i akumulatorki z elektronarzędzi
• puszki z resztkami farb, lakierów, bejc i impregnatów
• rozpuszczalniki, rozcieńczalniki, kleje i silikony w tubach
• świetlówki, żarówki energooszczędne i termometry rtęciowe
• środki ochrony roślin, trutki i stare nawozy z działki
• oleje silnikowe i płyny eksploatacyjne z garażu

Przeterminowane leki: apteka albo PSZOK, a nie toaleta

W wielu aptekach stoją pojemniki na przeterminowane leki. Nie ma ich w każdej, bo zbiórkę organizuje gmina razem z wybranymi aptekami, więc listę takich miejsc szukaj na stronie urzędu albo zapytaj farmaceutę. Druga droga to PSZOK, który przyjmuje leki razem z innymi odpadami niebezpiecznymi. Pojemnik w aptece jest wygodniejszy przy kilku opakowaniach, punkt zbiórki przy całej torbie po porządkach w mieszkaniu po starszej osobie.

Przed wyjściem z domu zrób segregację w kuchni. Kartoniki i ulotki to zwykła makulatura i nie zajmują miejsca w pojemniku na leki. Tabletki zostaw w blistrach, nie wyciskaj ich do worka. Syropy i krople oddaj w zakręconych butelkach. Igły, strzykawki i pena z insuliną to osobny temat: do zwykłego pojemnika w aptece zwykle nie trafiają, zapytaj więc w PSZOK albo w przychodni, gdzie je przyjmują w Twojej okolicy.

Baterie i akumulatorki oddasz w sklepie, który je sprzedaje

Z bateriami jest najprościej. Sklepy, które sprzedają baterie przenośne, mają obowiązek bezpłatnie przyjmować zużyte, i zwykle stoi przy kasie kartonowe pudełko albo plastikowy tubus. Pudełka bywają też w szkołach, urzędach i na klatkach w niektórych spółdzielniach. Nie musisz niczego kupować, żeby zostawić stare baterie.

Baterie litowe i akumulatorki z laptopów, wkrętarek czy hulajnóg traktuj ostrożniej. Uszkodzony albo spuchnięty akumulator potrafi się zapalić od zwarcia, więc bieguny zaklej kawałkiem taśmy izolacyjnej i nie wrzucaj go luzem do metalowej puszki z innymi bateriami. Akumulator samochodowy to inna kategoria: oddajesz go w sklepie przy zakupie nowego albo w punkcie zbierania zużytych akumulatorów. Jeśli kupujesz nowy i nie oddajesz starego, sprzedawca pobiera opłatę depozytową, zwracaną po przyniesieniu zużytego.

Resztki farb, lakierów i rozpuszczalników po remoncie

Farby to najczęstszy niebezpieczny odpad, jaki zostaje po remoncie, i jednocześnie ten, z którym ludzie radzą sobie najgorzej. Puszka z resztą lakieru ląduje w pojemniku na metale albo stoi w piwnicy przez dziesięć lat, aż zawartość zamieni się w kamień. Tymczasem opakowania z resztkami farb, lakierów, rozpuszczalników i impregnatów oddaje się do PSZOK albo punktu odpadów niebezpiecznych, najlepiej w oryginalnych, zamkniętych pojemnikach z czytelną etykietą.

Etykieta ma znaczenie, bo pracownik punktu musi wiedzieć, co przyjmuje. Nie przelewaj resztek do butelek po wodzie i nie mieszaj różnych rozpuszczalników w jednym kanistrze, bo tego żaden punkt nie przyjmie chętnie. Co do całkiem pustych, wyschniętych puszek po farbie wodnej, zasady różnią się między gminami: jedne każą je wrzucać do metali i tworzyw, inne chcą je widzieć w PSZOK. Pędzli nasiąkniętych rozpuszczalnikiem i szmat z resztkami lakieru też nie wyrzucaj do zmieszanych, tylko zapakuj do szczelnego worka i zawieź razem z puszkami.

Świetlówki, termometry i drobna elektronika z szuflady

Świetlówki i żarówki energooszczędne zawierają niewielką ilość rtęci, a stary termometr szklany ma jej sporo. Dopóki są całe, nic się nie dzieje, dlatego pakuj je tak, żeby nie pękły po drodze: w pudełko po nowej świetlówce albo owinięte w gazetę. Przyjmuje je PSZOK, a często także sklepy z oświetleniem. Jeśli termometr się rozbił, nie zbieraj rtęci odkurzaczem, tylko kartką papieru do słoika, i oddaj słoik razem z resztkami szkła.

Elektronika z szuflady, czyli stare telefony, ładowarki, golarki czy piloty, to elektroodpady, a nie odpady niebezpieczne w ścisłym sensie, ale też nie idą do kosza. Większe sklepy z elektroniką przyjmują bardzo małe urządzenia bez żadnego zakupu, a przy dostawie nowej pralki czy telewizora sprzedawca zabiera stary sprzęt tego samego rodzaju. Jeśli chodzi o duże urządzenia, odbiór RTV i AGD z mieszkania opisujemy w osobnym tekście o telewizorach i sprzęcie RTV.

Punkty odpadów niebezpiecznych w Trójmieście i okolicy

W Gdańsku chemikalia i baterie przyjmuje Sorterownia Szadółki przy ul. Jabłoniowej 55, a baterie i odpady niebezpieczne także Sorterownia Rudniki przy ul. Elbląskiej 66. Miasto prowadzi do tego objazdową zbiórkę odpadów niebezpiecznych, której terminy i przystanki podaje portal czystemiasto.gdansk.pl. W Sopocie działa PSZOK-PZON prowadzony przez ECO Sopot przy al. Niepodległości 723A, z wjazdem od ul. Poznańskiej, a na liście przyjmowanych odpadów są tam między innymi leki, baterie i chemikalia.

W Redzie odpady niebezpieczne, w tym leki, baterie, świetlówki i farby, przyjmował punkt zbiórki przy ul. Obwodowej, ale dokument w BIP miasta pochodzi z 2022 roku, więc przed wyjazdem upewnij się w urzędzie, czy zasady są aktualne. Odpady niebezpieczne przyjmują też PSZOK w Pruszczu Gdańskim przy ul. Kupieckiej i punkt prowadzony w Wejherowie przez miejski Zakład Usług Komunalnych. Godziny otwarcia, limity i lista przyjmowanych odpadów potrafią się zmienić z miesiąca na miesiąc, dlatego zanim zapakujesz bagażnik, zajrzyj na stronę swojej gminy albo operatora punktu.

Pamiętaj, że PSZOK przyjmuje bezpłatnie odpady z gospodarstw domowych mieszkańców danej gminy. Przy dużych ilościach, na przykład całej piwnicy farb po zmarłym malarzu, punkt może poprosić o wyjaśnienia albo naliczyć opłatę.

Chemia przy opróżnianiu mieszkania, garażu i piwnicy

Mówimy to wprost: odpadów niebezpiecznych nie wywozimy. Puszki z farbą, kanistry z olejem, środki ochrony roślin czy worek przeterminowanych leków nie jadą z nami razem z meblami, bo wymagają osobnej drogi, a punkt zbiórki przyjmuje je od mieszkańców, nie od przypadkowej firmy. Gdy zlecasz opróżnianie mieszkań, opróżnianie garaży albo opróżnianie piwnic, najlepiej wcześniej wynieść chemię w jedno miejsce, na przykład do kartonu przy drzwiach, i samemu zawieźć ją do punktu.

Jeśli nie wiesz, co jest w kartonach na regale, zadzwoń pod 573 583 195, telefony odbieramy w dni robocze od ósmej do osiemnastej, w soboty do piętnastej. Opisz, co stoi w pomieszczeniu, a powiemy, co zabierzemy, a co musisz odłożyć. Wycena jest bezpłatna, termin ustalamy przy rozmowie, a meble, gabaryty i zwykłe graty wyniesiemy tak, żeby karton z chemią został nietknięty. Po zleceniu wystawiamy fakturę VAT, jeśli jej potrzebujesz.

Jak zawieźć to bezpiecznie, nie brudząc bagażnika

Do auta pakuj wszystko na stojąco, w kartonie albo plastikowej skrzynce, którą da się potem umyć. Puszki z farbą zabezpiecz, dociskając wieko i owijając folią, a kanistry ustaw tak, żeby nie mogły się przewrócić na zakręcie. Leki, baterie i świetlówki trzymaj w osobnych torbach. W punkcie oszczędzi to Tobie i pracownikom kilka minut przekładania na rampie.

Nie wieź odpadów chemicznych razem z zakupami spożywczymi ani w kabinie przy dzieciach. Jeśli po drodze coś się wylało, nie wycieraj tego domową gąbką do naczyń, tylko papierowym ręcznikiem, który potem też oddasz w punkcie. W samym PSZOK zwykle trzeba podać adres zamieszkania albo okazać dokument, bo bezpłatny odbiór dotyczy mieszkańców gminy, więc zabierz ze sobą dowód osobisty.